TUẦN 1 Ngày soạn:01/08/2005
TIẾT 1 Ngày dạy:
CON RỒNG CHÁU TIÊN
BÁNH CHƯNG BÁNH GIẦY
I. Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh
Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết.
Hiểu nội dung, ý nghĩa của hai truyền thuyết Con Rồng Cháu Tiên, Bánh Chưng Bánh Giầy.
Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng, kì ảo của hai truyện.
Kể được hai chuyện.
II. Lên lớp
Ổn định: Kiểm tra sĩ số
Kiểm tra bài củ: Kiểm tra sự chuẩn bị h vở của học sinh.
Bài mới
Giới thiệu: Truyện Con Rồng Cháu Tiên – một truyền thuyết tiêu biểu, mở đầu cho chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng cũng như truyền thuyết Việt Nam nói chung. Nội dung, ý nghĩa của truyện là gì? Truyện có những nội dung hình thức nghệ thuật độc đáo nào? Vì sao nhân dân ta, qua bao đời, rất tự hào và yêu thích câu chuyện này? Tiết học hôm nay sẽ giúp trả lời những câu hỏi ấy.
Tiến trình tổ chức các hoạt động.
NỘI DUNG - PHƯƠNG THỨC HOẠT ĐỘNG
GHI BẢNG

Hoạt động 1
- Giáo viên gọi học sinh đọc phần chú thích tìm hiểu về truyền thuyết.
- Giáo viên nhấn mạnh các ý sau:
+ Truyền thuyết là loại truyện dân gian truyện dân gian truyền miệng, kể các nhân vật và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá khứ.
+ Thường có yếu tố kì ảo tưởng tượng.
+ Thể hiện thái độ và cách đánh giá củ nhân dân đối với sự kiện và nhân vật lịch sử.
Hoạt động 2
- Giáo viên đọc từ đầu đến Long Trang.
- Gọi 2 em đọc 2 đoạn còn lại.(GV nhận xét cách đọc của HS). Trong quá trình đọc cho HS tìm hiểu phần chú thích.
Hoạt động 3
- Trong truyện có những nhân vật nào?(Lạc Long Quân và Âu Cơ).
- Hai nhân vật được tác giả miêu tả như thế nào? Về nguồn gốc, hình dạng.
(Thần nông vị thần chủ trì nghề nông, dạy loài người trồng trọt và cày cấy).
- Em có nhận xét gì về nguồn gốc và hình dạng của hai người.
(Có tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ)(HS tự tìm hiểu và ghi vào tập).
- Âu Cơ và Lạc Long Quân gặp nhau như thế nào?


- Chuyện Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ?

- Tại sao Lạc Long Quân và Âu Cơ không chung sống với nhau mà lại chia con?
- Hai người chia con như thế nào? Chia như vậy để làm gì?
- Theo truyện này thì người Việt là con cháu của ai?(HS độc lập suy nghĩ và trả lời).
- Em có nhận xét gì về các chi tiết như nguồn gốc của hai nhân vật. Việc kết duyên giữa hai người, Âu Cơ sinh con, chia con?(Đây là những chi tiết tưởng tượng, mang tính chất kì ảo).
-Vậy em hiểu thế nào là chi tiết tưởng tượng, kì ảo? Trong truyện này các chi tiết ấy có vai trò ra sao?(Là chi tiết không có thật, sáng tạo nhằm mục đích nhất định ngoài ra người ta còn dùng các khái niệm như thần kì, lạ thường, hư cấu, hoang đường.
- Chi tiết tưởng tượng, kì ảo trong truyện cổ dân gian gắn với quan niệm tín ngưỡng của người xưa như quan niệm về thế giới có trần gian, âm phủ, thiên đình, phù thủy… thế giới và thần đan xen nhau, quan niệm vận vật hữu linh(có linh hồn)…
+ Ý nghĩa của chi tiết trong bài.
- Tô đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp đẽ của nhân vật, sự kiện.
- Thần kì hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc mình.
- Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm
- Thảo luận câu: ý nghĩa của truyện Con Rồng Cháu Tiên => Các ý nghĩa trên góp phần quan trọng vào việc xây dựng bồi đắp sức mạnh tinh thần của dân tộc.
Hoạt động 4
Gọi HS đọc phần ghi nhớ SGK.
Bài 1:
- Người Mường: Quả trứng to nở ra con người.
- Người Khơ-Mú: Quả bầu mẹ
- Khẳng định: sự gần gũi về cội nguồn và sự giao lưu văn hóa giữa các tộc người trên Đất Nước ta.
Bài 2: Kể lại chuyện.
I. Truyền thuyết là gì? (SGK)









II. Đọc- tìm hiểu
A. Con rồng cháu tiên
1. Lạc Long Quân và Âu Cơ
a) Lạc Long Quân
- Là thần nòi rồng ở dưới nước,